در دنیایی که زیست‌بوم حقیقی و مجازی در هم‌تنیده شده و سرعت تحولات تکنولوژیک از فرآیندهای قانون‌گذاری پیشی گرفته است، نشست تخصصی «چالش‌ها و فرصت‌های حضور بانوان در سیاست‌گذاری فضای مجازی» برگزار شد تا ضمن آسیب‌شناسی وضعیت موجود، راهکارهایی برای تغییر پارادایم حکمرانی از رویکردی صرفاً مردانه و امنیتی به نگاهی فرهنگی و خانواده‌محور ارائه دهد. نقطه عزیمت این گفتگو، اذعان به عقب‌ماندگی سیاست‌گذاری‌های کشور در برابر «فرامتغیرهای» فضای مجازی بود؛ عواملی همچون سرعت، فراگیری و دسترسی فرامکانی که واقعیت‌های زندگی را دگرگون کرده‌اند اما حکمرانان همچنان با ابزارهای سنتی و نگاهی تک‌بعدی سعی در مدیریت آن دارند.

در ابتدای این نشست، دکتر قناعتی با نقد رویکرد حاکم بر فضای سیاست‌گذاری کشور، آن را نگاهی «مردانه، آمرانه و تهدیدمحور» توصیف کرد که حاصل آن قوانینی خشک و بدون انعطاف است؛ قوانینی که به دلیل فقدان ظرافت‌های روانشناختی و اجتماعی، فاقد مقبولیت عمومی شده و جامعه در برابر آن گارد می‌گیرد. استدلال اصلی مطرح شده این بود که حکمرانی نیازمند دخالت دادن «نگاه ریزبینانه زنانه» است، نگاهی که با چاشنی عاطفه، دقت به جزئیات و درک عمیق از نهاد خانواده همراه است و می‌تواند قوانین سخت را تلطیف کرده و ضریب نفوذ و پذیرش آن‌ها را افزایش دهد. در این میان، انتقاد شدیدی به «ابژه‌سازی زن» در رسانه و سیاست‌گذاری وارد شد؛ روندی که در آن زن نه به عنوان یک کنشگر فعال و ستون تربیتی جامعه، بلکه به عنوان یک موضوعِ مسئله یا کالای بصری دیده می‌شود و همین امر موجب بحران هویت و کاهش عزت‌نفس در میان دختران و زنان ایرانی شده است.

در ادامه و در تکمیل مباحث روانشناختی، دکتر نعمتی به نقد ساختارهای کلان حکمرانی پرداخت و وضعیت فعلی را به مثابه «سیاست‌گذاری برای جامعه‌ای ناشنوا و نابینا» دانست. او با اشاره به غیبت محسوس زنان در نهادهای عالی تصمیم‌گیرنده نظیر شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی، تصریح کرد که وقتی نیمی از جامعه در اتاق‌های فکر و تصمیم‌گیری حضور ندارند، طبیعی است که دغدغه‌های اصلی آنان نظیر «سبک زندگی» (Lifestyle) نادیده گرفته شود. این غفلت استراتژیک باعث شده تا سیاست‌گذاران که عمدتاً مردان فنی یا امنیتی هستند، اولویت را صرفاً بر زیرساخت و امنیت بگذارند و از سونامی تغییرات فرهنگی و سبک زندگی غربی که از طریق پلتفرم‌ها وارد می‌شود، غافل بمانند.

پیامدهای این نوع حکمرانی ناقص، در بخش دیگری از نشست مورد واکاوی قرار گرفت که از جمله مهم‌ترین آن‌ها «عقب‌نشینی قشر مذهبی و دغدغه‌مند» از فضای مجازی است. به دلیل ولنگاری فضا و عادی‌سازی مفاهیمی همچون خیانت و حیازدایی، زنان مذهبی برای حفظ سلامت روان خانواده خود ترجیح می‌دهند میدان را خالی کنند که این خود باعث تسریع روند تغییر ارزش‌ها می‌شود. همچنین در یک تحلیل جامعه‌شناختی و روانشناختی جالب‌توجه، به پدیده‌ی حضور سالمندان و مادربزرگ‌ها در فضای مجازی با رفتارهای نوجوانانه و رقابت‌های ظاهری پرداخته شد؛ موضوعی که ریشه در «خلاء عاطفی»، «کمرنگ شدن نقش سنتی بزرگان فامیل» و «عدم تفکر انتزاعی نسبت به پیری» دارد و نشان می‌دهد که حکمرانی حتی برای سواد رسانه‌ای و زیست مجازی سالمندان نیز هیچ برنامه‌ای نداشته و آنان را در این فضا بی‌پناه رها کرده است.

در نهایت، جمع‌بندی این نشست بر لزوم عبور از اقدامات جزیره‌ای و قوانین «لحاف چهل‌تکه» استوار بود. راهکارهای پیشنهادی شامل تدوین «پیوست اثر جنسیتی» برای تمام تصمیمات کلان فضای مجازی، حمایت از رسانه‌های مثبت و الگوساز به جای تمرکز صرف بر فیلترینگ، و ایجاد تشکل‌های قدرتمند زنانه برای مطالبه‌گری تخصصی بود. کارشناسان تأکید کردند که تا زمانی که زنان از جایگاه ویترینی خارج نشوند و به عنوان عقل منفصل و طراح در اتاق‌های فکر حضور نیابند، چرخه باطل سیاست‌گذاری‌های ناکارآمد و آسیب‌های اجتماعی روزافزون ادامه خواهد داشت و ترمیم شاکله فضای مجازی پیش از ورود موج‌های جدید تکنولوژی نظیر هوش مصنوعی، یک ضرورت حیاتی برای حفظ کیان خانواده ایرانی است.